تحلیلی انتقادی بر آرای جریان روشنفکری ایرانی در باب انقلاب اسلامی و مدرنیته (با تأکید بر روشنفکران پساانقلاب)
صادق مشکاتی، دکتر سید حسین شرف الدین

چکیده:
این پژوهش با روش مروری روایتی، به بررسی انتقادی آرای جریان روشنفکری ایرانی دربارة انقلاب اسلامی و مدرنیته میپردازد. هدف آن، بیان کاستیهای تحلیلی اندیشة روشنفکران غیرحوزوی و نزدیک کردن چارچوبهای مفهومی ایشان است. برای دستیابی به این هدف، ابتدا گونهشناسی از روشنفکران ایرانی ارائه شده و سپس بر اساس مهمترین مباحث مطرحشده از سوی هرگونه، نقدهای مرتبط طرح گردیده است. یافتهها نشان میدهد که نقدهای وارد بر گونههای اول و دوم (که در نقد انقلاب اشتراک دارند) شامل نقصانهایی چون عدم توجه کافی به ابعاد دلیلی انقلاب، ابهام در مفهوم مدرنیتۀ ایرانی، دین را غیرایدئولوژیک پیشفرض گرفتن، التقاطی پنداشتن ایدئولوژی انقلاب و غفلت از بسترهای وجودی آن است. همچنین نقدهای مربوط به گونههای سوم و چهارم (که در همسویی با انقلاب مشترکاند) عبارتاند از: تدافعی بودن چارچوب فکری، ابهام در چگونگی تأثیر انقلاب اسلامی بر افول غرب، عدم توجه وافی به ظرفیتهای اسلام فرهنگی و فقدان طرحهای ایجابی در مواجهه با مدرنیته.




